સફારી 35 વર્ષ -3- To Infinity and Beyond

35 વર્ષ, લગભગ 0 એડ્સ અને સતત સારી ક્વોલીટી નું ઉંચી કોટી નું જ્ઞાન, સફારી માટે આ માઈલસ્ટોન તો બેશક છે જ. પણ સફારી ને અહીંથી પણ આગળ જવાનું છે. જે ઘડતર એણે આપણી પેઢીઓનું કર્યું છે એ જ ઘડતર આગળ પણ કરવાનું છે. અને આપણને ખબર છે કે સ્માર્ટફોન અને વિકિપીડિયા ના જમાના માં ખાલી ટ્રેડીશનલ રીતે સફારી આગળ નહિ વધી શકે. ખાસ કરી ને જયારે બાળકો ના હાથ માં પુસ્તક પછી અને મોબાઈલ પહેલા આવે છે, અને બુદ્ધિશાળી વાચકો ધીમે ધીમે ઈલેક્ટ્રોનિક વાચન તરફ વળ્યા છે ત્યારે પ્રિન્ટ મીડિયા (એટલી જાહેરાતો છતાય) એનો ટ્રેડીશનલ ટચ ગુમાવી રહી છે ત્યારે આગળ ના ૩૫ વર્ષ સફારી માટે થોડા મુશ્કેલ તો છે જ. પણ સાવ અઘરા નથી. મેગેઝીન માં થોડા ફેરફારો કરી ને સફારી પોતે પોતાનો મૂળ ટચ તો જાળવી જ શકશે સાથે સાથે જમાના પ્રમાણે રિલેવન્ટ પણ રહી શકશે.

સહુ પહેલા તો કન્ટેન્ટ. બુદ્ધિશાળી વાચકો ને સંતોષતું મેગેઝીન ધીમે ધીમે પોલીટીકલ થઇ રહ્યું છે, આ વાત થોડા સમય પહેલા સાંભળેલી, સંપાદકના પત્રમાં પણ પોલીટીકલ ઝુકાવ નજરે આવે છે એવી ફરિયાદ ફેસબુકમાં સાંભળેલી. લેટેસ્ટ અંક માં આ વાત નજરે જોઈ લીધી, જયારે ઇન્દિરા ગાંધીનું નામ લીધા વગર ફેક્ટ ફાઈન્ડર માં “એક દિવંગત વડાપ્રધાને ગરીબી હટાઓ નું સૂત્ર આપેલું ” એવા મતલબ નું એક વિધાન નજરે ચડ્યું. જ્ઞાન અને માહિતી હંમેશા પૂર્વગ્રહ થી મુક્ત હોય છે, અને એટલીસ્ટ જયારે અમે લોકો સફારી વાંચતા ત્યારે (કે ત્યાં સુધી) એવું જ રહ્યું હતું. જો જ્ઞાન વિજ્ઞાન અને ઈતિહાસથી આપણી નવી પેઢીના વાચકો ને સમૃદ્ધ કરવા હોય તો પોલીટીકલ ઝુકાવ અને નામ ન લીધા વગરની (પહેલી નજરે અધુરી લાગતી) (અને ઇઝરાયેલ નીતિ તરફી) માહિતીઓથી સફારી એ અંતર રાખવું જોઈએ. ખાસ કરી ને આજે જયારે પોલીટીક્સના નામે જુનો માલ નવા પેકિંગમાં વેચાતો હોય ત્યારે કોઈ પણ એન્ગલ થી પોતાનો પોલીટીકલ ઝુકાવ સફારી જેવા જ્ઞાન વિજ્ઞાનના પ્લેટફોર્મમાં દેખાવા પણ દેવો એ એક નોઝ ડાઈવથી કમ નથી. એટલે એક વાચક અને સફારીના લાઈફ લોંગ ફેન તરીકે સફારીના રાઈટર્સને વિનમ્રતા કે સાથ વિનંતી છે કે પોલીટીકલ ઝુકાવ વગરનું જ્ઞાન પીરસે.

પોલીટીકલ ઝુકાવ સિવાયના સફારીના લેખ, ફેક્ટ ફાઈન્ડર, સુપર સવાલ હજી આજે પણ વાચવામાં મજેદાર લાગે છે. પણ એની સામે પ્રિન્ટ મીડિયા એક એન્ગલથી નીરસ થઇ જાય છે, છતાં ય પ્રિન્ટેડ મેગેઝીન સફારીની ઓળખ છે. એને જરાક ઇન્ટરએક્ટીવ બનાવીએ તો? એક બ્લેકહોલ પર સરસ લેખ લખ્યો છે, એ કા તો સફારીના આર્કાઇવમાંથી હશે અથવા ઇન્ટરનેટમાંથી ફંફોસ્યો હશે. એ લેખ પરના ટોપ ૫ કે ૩ સંદર્ભ ઈન્ટરનેટ પર ક્યાં મળશે એની લેખના અંતે એક રેફરન્સ લીંક હોય તો? એક સરસ વિડીઓ, એક સરસ લેખ, કોઈ ન્યુઝ આઈટમ, કોઈ એક્સપર્ટનો પ્રતિભાવ, ઈન્ટરનેટ પર કોઈ એક ટોપિક પર મળતી માહિતીની કમી નથી, અને એક નાનકડી બારી અનેક ખુલ્લા મેદાનો દેખાડી શકે છે. સફારીનો મૂળ હેતુ પણ સાર્થક થશે અને એ ઉપરાંત સમય સાથે રિલેવન્ટ રહીને સફારી એની યુનિકનેસના મુગટ માં એક ઓર પીછું ઉમેરી શકશે.

એ સિવાય પણ,  સફારી ની વેબસાઈટ છે. જેમાં સફારી પોતાના જુના મેગેઝીન ને ડીજીટાઈઝ કરી ને વાચકો માટે મૂકી શકે છે, જેમાં ઉપર જણાવ્યું તેમ રેફરન્સ ની ભરમાર હોય. પોસીબલ હોય તો આને સફારી ની એપ્પ સ્વરૂપે પણ લાવી શકાય.

આ સાથેજ એક ઓર વસ્તુ યાદ આવે છે જે સફારી સારી રીતે કવર કરે તો ઓર મજા આવે, અને એ છે ડીજીટલ ક્રાંતિ, છેલ્લા ૧૦ વર્ષ માં ટેકનોલોજી કંપનીઓ ના સહિયારા પ્રયાસ થી ટેકનોલોજી માં ક્રાંતિ આવી છે. ૧૦ વર્ષ પહેલા ના નોકિયા ફોનથી લઇ ને આજની જરૂરિયાત બની ગયેલા ટચ સ્ક્રીન ફોનની વચ્ચે ઘણું બધું બદલાયું છે. સ્માર્ટ ફોનથી લઇને સ્માર્ટ વોચ, એમેઝોનની સ્વ-સંચાલિત ફેક્ટરીઓ, ગૂગલની સેલ્ફ ડ્રીવન કાર, ઈન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ, ગૂગલના પ્રોજેક્ટ જેકાર્દ અને પ્રોજેક્ટ સોલી (જે આપણા કપડા ને રડાર ની મદદ થી ટચ સ્ક્રીન માં બદલવા ઉપર રીસર્ચ કરે છે) આ બધી વસ્તુઓનું જ્ઞાન લોકો માટે એટલું ઉપયોગી છે કે આના ઉપર આખા બીઝનેસ ઉભા થઇ શકે. અને સફારી એ આ ઉપર કઈ ફોકસ જ નથી કર્યું. સફારી એને પણ કવર કરી શકે છે.

આ સિવાય પણ કેટલાક નાના નાના સજેશન્સ છે જેમ કે:

જો કોઈ લેખ વર્તમાન પરિસ્થિતિ ઉપર હોય(જેમકે પર્યાવરણ ને લાગતું કોઈ આંદોલન, કોઈ મ્યુઝીયમ, કોઈ મજેદાર વસ્તુ ઓ ના કલેકટર કે કોઈ મજેદાર વૈજ્ઞાનિક) તો એના સુધી કઈ રીતે પહોચવું એની ડીટેઇલ પણ હોય (જો જે તે વ્યક્તિ કે સમૂહ એને આપવા રાજી હોય અને કોઈ ની પ્રાઈવસી નો ભંગ ના થતો હોય)  તો વધારે મજા આવે.

એ સિવાય પણ વર્ષે કે છ મહીને એક વાર કોઈ હિસ્ટોરીક કે સાયન્ટીફીક ફિલ્મ નું વિશ્લેષણ થાય, જેમકે ઇન્સેપ્શન, ગ્રેવિટી, ઇન્ટરસ્ટેલર, ધ માર્સીયન જેમાં ઘણા સાયન્ટીફીક ફેક્ટસ ને આવરી લેવાયા હોય અને એનું સફારી વિશ્લેષણ કરી શકે કે પછી પોલીટીકલ હિસ્ટોરીકલ ફિલ્મો જેવી કે  આર્ગો, ચાર્લી વિલ્સન્સ વોર કે આપણી મદ્રાસ કાફે. અને માત્ર ફિલ્મો જ નહિ કેટલાક સારા પુસ્તકો જેમકે મેલુહા સીરીઝ,અશોક બેન્કર ની ધ બેટલ ઓફ ટેન કિંગ્સ. આવા ઘણા બધા વણખેડાયેલા મહાસાગર છે જેના ઉપર સફારી કોઈ સાયન્ટીફીક ને હિસ્ટોરીકલ રીસર્ચ કરી ને બ્રાંડ ન્યુ માહિતી પીરસી શકે છે, આમ પણ અમુક સુખદ અપવાદો ને છોડતા ફિલ્મોના અને પુસ્તકો ના મામલે ‘સફારી’એ બહુ ઓછું કવર કર્યું છે.

 

સેમીકોલોન:

ઓકે કન્મની(Ok Kanmani) સાઉન્ડ ટ્રેક(મણીરત્નમ, એ આર રહમાન): સારા સંગીત ને ભાષા ના સીમાડા નથી નડતા એનો એક જોરદાર પુરાવો.

dailylit.com – કોઈ પણ પુસ્તક નો એક એપિસોડ. આપણા ઈ-મેઈલબોક્સ માં જયારે આપણે જોઈતો હોય ત્યારે. અને એક મેઈલ વાચવા માં લગભગ ૧૦-૧૫ મિનીટ લાગે. મેં પોતે ડેઈલી લીટ ની મદદ થી ધ ટેલ ઓફ ટુ સીટીઝ પૂરી કરેલી છે. નેક્સ્ટ ડેસ્ટીનેશન: ધ કાઉન્ટ ઓફ મોન્ટે ક્રિસ્ટો…

Leave a comment

4 Comments

  1. Khoob Saras thanks good job

    Reply
  2. મારી ફરિયાદો-સૂચનોનો પડઘો. સફારી પોલિટિકલ છેલ્લાં કેટલાંય વર્ષોથી છે પણ હવે તે બીજાં પાને નજરે ચડે છે. રેફસન્સ-સંદર્ભ અને વધુ વાંચન જેવા વિભાગો સફારીના લેખોને વધુ વિશ્વાસપાત્ર બનાવી શકે. બીજી બાજુ સફારી વિકિપીડિયાને નીચું પાડવાની તક ક્યારેય ચૂકતું નથી🙂

    આગલા ૩૫ વર્ષ તકલીફ વાળા પાક્કા.

    Reply
  3. Harsh

     /  December 7, 2015

    For the past several years, Safari has also become a copy-cat with direct copying from Nature and other popular science magazines. This may obviously be done and encouraged by the new editor Harshal Puskharna and not Nagendra Vijay. Then, the editor calling Hindi movies guys as copy-cats looks funny. Harshal Puskharna has emerged as the Rahul Gandhi of Safari🙂

    Reply
  4. zakal

     /  December 11, 2015

    હું પણ એમ જ માનું છું. સફારીએ રાજકીય ચર્ચાઓથી અંતર રાખવું જોઇએ. સફારી વાંચીને હું મોટુ થયો છું. મારી પાસે સફારીના બધા જ અંકો અને પુસ્તકો છે. આપણે જ્ઞાન વિજ્ઞાન નગેન્દ્ર વિજયની કલમે વાંચવા ટેવાયેલા છીએ. પ્‍લીસ એના મુળ સ્વરુપનું પરિવર્તન સ્વીકાર્ય નથી.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: